Bij De Bolster staat de kwaliteit van zaden hoog in het vaandel. Ze moeten goed kiemen en zoveel mogelijk uniforme zaailingen opleveren. Als kiemlaborant controleert Nanette Dijkman met een scherp oog en uiterste precisie de kwaliteit en kiemkracht van ieder zaadje dat ze test.

 

 

“Ik vind het ontzettend fascinerend om te zien hoe zaden ontkiemen en uiteindelijk mooie gewassen worden”

 

 

Nanette houdt al haar hele leven van dieren én van buiten zijn in het groen. En ondanks het feit dat ze binnen werkt, wordt ze op de afdeling Kwaliteit toch omringd door groen en zit ze er helemaal op haar plek. “Mijn werk is soms best monnikenwerk, terwijl je het volgende moment weer met je handen in de aarde zit. Juist dat vind ik er zo leuk aan.”

Goede sfeer

 

“Ik werk hier bij Kwaliteit samen met vier collega’s en twee zaterdagkrachten; een fijn team waarin we korte lijntjes hebben. Sowieso is De Bolster een geweldig bedrijf om bij te werken. Zo luncht iedereen, van directeur tot schoffelaar, in dezelfde kantine en hebben we eens per maand onze gezamenlijke Bolsterlunch waarbij we met een wisselend team van collega’s een uitgebreide vegetarische lunch maken.”

 

“Naast de goede werksfeer haal ik het meeste plezier uit het werken met levend materiaal. Elke keer als ik de kiemcel binnenloop, raak ik gefascineerd door hoe de zaden ontkiemen en uitgroeien tot mooie gewassen. Je zaait een peul en binnen een paar dagen is het een plantje. Hoe is het toch mogelijk, denk ik dan.”

Droog en zuiver

 

Naast het uitvoeren van kiemtesten controleert Nanette de nieuw binnengekomen zaden eerst op het vochtgehalte; de zaden moeten droog genoeg zijn voor een goede bewaring. Slaat de vochtmeter te hoog uit, dan komen ze niet door de kwaliteitskeuring. Dat geldt ook voor batches met zaden die niet zuiver genoeg zijn. Daarbij wordt een monster gecontroleerd op resten van blad of takjes en andere zaden. Is de zuiverheid lager dan 99%, dan gaan de zaden retour naar de afdeling Schoning.

Kiemkracht blijven testen

 

De afdeling Kwaliteit doet kiemproeven zowel met nieuwe batches als met voorraad. Die voorraad wordt eens per jaar getest en, in het geval van high-end kwekersrassen van bijvoorbeeld tomaat, paprika en pompoen, twee keer per jaar. Nanette: “Dit is belangrijk, want de kiemkracht gaat na verloop van tijd achteruit en je wil weten in welke fase je op dit moment zit. Voldoet de kiemkracht niet aan de gestelde hoge kwaliteitseisen, dan koppelen we dat terug aan teamcaptain Patrick en Supply Chain Manager Stefan. Soms vinden deze zaden hun weg naar afzetkanalen waar andere kwaliteitseisen gelden en soms kunnen partijen nog worden opgewaardeerd.”

Kiemtest op papier en in zand

 

Het testen van de kiemkracht van zaden gebeurt op twee manieren: in een kiembakje met vochtig papier of bij sommige gewassen door ze in zand te zaaien. Op papier worden meestal twee keer honderd zaden getest. Afhankelijk van het gewas blijft het papier vlak of wordt het op verschillende manieren gevouwen. Dit gebeurt grotendeels volgens de ISTA-richtlijnen, internationale regels voor het testen van zaden.

 

De zaden gaan vervolgens de kiemcellen in, waarin per gewas een vaste temperatuur wordt aangehouden, want elk gewas ontkiemt op een andere temperatuur. Na een aantal dagen telt Nanette handmatig hoeveel zaden er ontkiemd zijn en een aantal dagen later is er nog een eindtelling. Behalve het kiempercentage noteert Nanette ook of er afwijkingen zijn en hoe goed de wortel eruitziet. “Een stompe of bruinige wortel betekent verminderde kwaliteit.”

Testen in de aarde

 

Naast het testen op papier beproeft De Bolster de high-end rassen ook nog in trays met aarde om de kwaliteit van de zaailingen te beoordelen. De grote kiemcel staat vol met zaailingen van verschillende gewassen, waarvan Nanette de zaden op de juiste diepte heeft gezaaid. Nanette: “Door te zaaien in aarde, zie je niet de ontwikkeling van de wortel, maar wel hoe de zaailingen boven komen. Voor kwekers is uniformiteit belangrijk: ze willen dat zaden tegelijk en uniform opkomen, zonder afwijkingen. Zo staan peper en paprika erom bekend dat de kiemblaadjes bij opkomst vast kunnen blijven zitten in de zaadhuid, waardoor de zaailing niet verder kan groeien. Voor kwekers betekent dat een achterstand en dat wil je voorkomen.” Als de zaden alle testen hebben doorstaan, gaan ze naar de zaadkluis waar ze onder optimale omstandigheden worden bewaard.

 

 

“Als je wilt groeien binnen de biosector moet je blijven professionaliseren”

Experimenteren met AI

 

Het daadwerkelijke testen op kiemkracht gebeurt nog steeds handmatig binnen het team van Nanette. Om dit werk nog beter te kunnen doen, heeft Nanette bij Naktuinbouw de opleiding Zaadanalyse gevolgd, waar ze alles leerde over kiemkrachtonderzoek, zuiverheidsbepalingen en de ontwikkeling van zaden. “Je leert in de loop der tijd gewassen en hun eigenschappen steeds beter kennen en signaleert sneller bepaalde afwijkingen of patronen in het kiemproces.”

 

“Als je wilt groeien binnen de biosector moet je blijven professionaliseren. Zo zijn we al een tijd aan het experimenteren met AI waarbij we een foto maken van de zaailingen en een programma de zaailingen analyseert. Daar gaat veel tijd in zitten, want wij moeten constant input geven om het programma steeds slimmer te maken. Ook willen we de kiemcellen verder verbeteren door bijvoorbeeld de watergift te automatiseren.”

Trots op mijn werk

 

“Ik ben er trots op dat ik met mijn werk – hoe klein mijn aandeel ook is – kan bijdragen aan een betere wereld waarin het landbouwsysteem uiteindelijk geen chemische middelen meer nodig heeft om te functioneren.”